Joriy son

 Yurisprudensiya

6-son 2025-yil

Maqolalar bilan tanishib chiqish
PDF yuklash
KOMPLEKS TADBIRKORLIK LITSENZIYASI SHARTNOMASI TOMONLARINING SHARTNOMA TUZISH OLDIDAN AXBOROT BERISH MAJBURIYATLARI: ROSSIYA VA FRANSIYA MISOLIDA

Kovshov Temur Vladimirovich

Toshkent davlat yuridik universiteti mustaqil izlanuvchisi

Ochilova Diyoraxon Sanjarxuja qizi

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Qonunchilik va huquqiy siyosat instituti yetakchi ilmiy xodimi

Annotatsiya
Maqola Rossiya va Fransiya qonunchiligi misolida kompleks tadbirkorlik litsenziyasi (franshizing) shartnomasi tomonlarining shartnoma tuzishgacha boʻlgan axborot majburiyatlari tahliliga bagʻishlangan. Unda franshizing shartnomasining huquqiy tabiati, uning aralash xarakteri va muzokaralar bosqichida tartibga solish xususiyatlari koʻrib chiqiladi. Axborot majburiyatlarini shakllantirishga taʼsir etuvchi insoflilik tamoyili hamda notoʻgʻri yoki toʻliq boʻlmagan maʼlumot berganlik uchun tomonlarning javobgarligiga alohida eʼtibor qaratiladi. Ishda tartibga solishning ikki modeli taqqoslanadi: “yumshoq” (Rossiya huquqiy tizimiga xos boʻlgan, muzokaralar olib borishdagi umumiy normalar va sud amaliyotiga tayanuvchi model) va “qattiq” (Fransiyada Duben qonuni hamda shartnoma tuzishdan oldingi maʼlumotlarni majburiy oshkor qilish hujjati – DIP orqali amalga oshirilgan model). …
FUQAROLIK SUD ISHLARINI YURITISH TURLARI TUSHUNCHASI VA ULARNI TAKOMILLASHTIRISH BOʻYICHA AYRIM FIKR-MULOHAZALAR

Хаbibullayev Davlatjon Yulchiboyevich

Тоshkent davlat yuridik universiteti Fuqarolik protsessual va iqtisodiy protsessual huquqi kafedrasi mudiri, yuridik fanlar doktori, professor

Annotatsiya
Ushbu maqolada fuqarolik sud ishlarini yuritish tushunchasi, turlari va shakllarini takomillashtirish muammolari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Xususan, fuqarolik sud ishlarini yuritish turlari tushunchasiga oid huquqshunos olimlarning qarashlari koʻrib chiqilgan va tahlil qilingan. Bundan tashqari, fuqarolik sud ishlarini yuritishning har xil turlariga, shu jumladan, buyruq tartibida ish yuritish, daʼvo tartibida ish yuritish, alohida tartibda koʻriladigan ishlar boʻyicha ish yuritish, shuningdek, chet davlat sudlari va chet davlat hakamlik sudlarining qarorlarini, shu jumladan, chet davlat hakamlik sudlarining qarorlarini tan olish va ijro etish bilan bogʻliq ishlarni koʻrish va hal qilish tartibi tadqiq etilgan. …
PROTSESSUAL MUDDATLARNI TAʼMINLASH USULLARI: XORIJIY TAJRIBA

Odilova Sitora Bobir qizi

Toshkent davlat yuridik universiteti mustaqil izlanuvchisi

Annotatsiya
Mazkur maqolada xorijiy davlatlar sud-huquq tizimidagi protsessual muddatlarga rioya etishni taʼminlash mexanizmlari tahlil qilingan. Shuningdek, AQSh, Buyuk Britaniya, Rossiya, Germaniya, Italiya va boshqa mamlakatlar misolida sud ishlarini belgilangan muddatlarda koʻrib chiqishga qaratilgan yondashuvlar oʻrganilgan. Xususan, sud ishlarini tezkor koʻrish, raqamli texnologiyalarni joriy etish, kompensatsiya va monitoring tizimlari kabi choralar tahlil etilgan. Shuningdek, Oʻzbekiston qonunchiligi va sud amaliyoti uchun xorijiy tajribaning qanday jihatlari tatbiq etilishi mumkinligi boʻyicha aniq takliflar ilgari surilgan….
DAVLAT FUQAROLIK XIZMATCHILARI AYRIM TOIFADAGI XODIMLAR SIFATIDA

Rajabova Xulkar Sharifboyevna

Toshkent davlat yuridik universiteti mustaqil izlanuvchisi

Annotatsiya
Maqolada davlat xizmatchilarining ayrim toifadagi xodimlar sifatidagi huquqiy maqomi, ushbu xizmatni tashkil etishning huquqiy asoslari, ushbu xizmatni amalga oshirishning oʻziga xos xususiyatlari, davlat fuqarolik xizmatini tashkil etishga oid ilmiy-nazariy qarashlar tahlili ko‘rib chiqilgan. Shu jumladan, davlat xizmatchilarining huquqiy maqomiga oid olimlarning turli qarashlari, ushbu masalaning muammoli jihatlari, tegishli meʼyoriy hujjatlar bilan tartibga solinishi lozim boʻlgan eng muhim masala, yaʼni davlat xizmati toʻgʻrisidagi mehnat qonunchiligini amalga oshirishga turlicha yondashuvlar tahlil qilingan. Shuningdek, davlat xizmatchilarining mehnat shartnomasiga oʻzgartirishlar kiritish va shartnomani mehnat qonunchiligida belgilangan tartibda va shartlarda bekor qilish mumkinligi, xususan, qonunchilik talablariga rioya etmaganlik, xizmat intizomini buzganlik, oʻz xizmat vazifalarini bajarmaganlik yoki lozim darajada bajarmaganlik yoxud xizmatga sovuqqonlik bilan munosabatda boʻlganlik, davlatlarning manfaatlariga zarar yetkazganlik kabi holatlar bayon etilgan….
ATROF TABIIY MUHIT VA ENERGETIKA SOHASIDA EKOLOGIK HUQUQIY TALABLARNI BUZGANLIK UCHUN YURIDIK JAVOBGARLIK

Xayitov Panji Buxarovich

Toshkent davlat yuridik universiteti mustaqil izlanuvchisi, yuridik fanlar bo‘yicha falsafa doktori

Annotatsiya
Mazkur maqolada atrof tabiiy muhit hamda energetika sohasida ekologik-huquqiy me’yorlarga rioya qilinmasligi oqibatida yuzaga keladigan yuridik javobgarlik tizimi milliy va xalqaro nuqtayi nazardan tahlil qilindi. Ekologik qonunchilikni takomillashtirish, yashil energetika taraqqiyotining huquqiy asoslarini shakllantirish va kelajak istiqbollarini yanada rivojlantirishga doir muhim masalalar yoritilgan. …
JINOYAT PROSESSIDA GUMON QILINUVCHI VA AYBLANUVCHINING HUQUQLARINI TA’MINLASH MEXANIZMLARI

Lutfullayeva Madinabonu Jamshidxon qizi

Toshkent davlat yuridik universiteti Jinoyat-protsessual huquqi kafedrasi o‘qituvchisi

Annotatsiya
Maqolada jinoyat jarayonida gumon qilinuvchi va ayblanuvchining huquqlarini ta’minlashning asosiy mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Muallif tomonidan amaldagi protsessual kafolatlar, ularni amalga oshirishda advokatning roli, shuningdek, dastlabki tergov bosqichida yuzaga keladigan muammolar tahlil qilingan. O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi normalari va inson huquqlarini himoya qilish bo‘yicha xalqaro standartlarni qo‘llash amaliyotiga alohida e’tibor qaratildi. Qiyosiy-huquqiy tahlil asosida jinoyat protsessida shaxs huquqlarini himoya qilish samaradorligini oshirishga qaratilgan milliy qonunchilikni takomillashtirish yo‘nalishlari taklif etilgan. O‘z navbatida, ushbu tadqiqotda gumon qilinuvchi va ayblanuvchining huquqlarini amalga oshirish samaradorligi ko‘p jihatdan nafaqat protsessual normalarning rasmiy mustahkamlanishiga, balki huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan ularni qo‘llash amaliyotiga ham bog‘liqligi ta’kidlangan. …
JINOYAT PROTSESSI DOIRASIDA EKSPERTIZANING UMUMIY JIHATLARI VA VAZIFALARI

Fatullayev Shodmonbek Madatovich

Toshkent davlat yuridik universiteti mustaqil izlanuvchisi

Annotatsiya
Mazkur maqolada jinoyat protsessi doirasida sud ekspertizasining umumiy jihatlari, mazmuni va ahamiyati keng qamrovda tahlil qilingan. Tadqiqotda sud ekspertizasi institutining huquqiy tabiati, uning jinoyat-protsessual huquq tizimidagi o‘rni va funksional mohiyati nazariy jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, ekspertiza faoliyatining ilmiy-nazariy poydevorini tashkil etuvchi tushuncha va kategoriyalar, ekspert xulosasining huquqiy kuchi hamda uni isbotlash vositasi sifatidagi ahamiyati ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Tadqiqot natijalari jinoyat-protsessual huquqni yanada takomillashtirish, tergov va sud amaliyotida sud-ekspertiza institutidan samarali foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan. …
HUJJATLARNING XALQARO HUQUQIY AYLANMASI TIZIMIDA APOSTIL

Allaberganova Nodira Mahmud qizi

Toshkent davlat yuridik universiteti Xalqaro huquq va inson huquqlari kafedrasi o‘qituvchisi

Annotatsiya
Ushbu maqolada apostil mexanizmi hujjatlarning xalqaro huquqiy aylanishining asosiy tarkibiy qismi sifatida ko‘rib chiqiladi, uning rivojlanishi, joriy etilishi va zamonaviy sharoitlarda qo‘llanish muammolari tahlil qilinadi. Maqolada 1961-yilgi Gaaga konvensiyasining chet el rasmiy hujjatlarini legallashtirish talabini bekor qiluvchi qoidalari, shuningdek, raqamlashtirish sharoitida uning transformatsiyasi tatbiq etilgan. O‘zbekiston va Rossiyada apostil qo‘yish amaliyotini qiyosiy tahlil qilish asosida amaldagi tizimning samaradorligi baholangan va elektron apostillar (e-Apostilles) paradigmasining shakllanishi ko‘rib chiqilgan. …
OʻZBEKISTONNING BMT BILAN NOQONUNIY MIGRATSIYAGA QARSHI KURASHISH SOHASIDAGI HAMKORLIGI: MUAMMOLAR VA ISTIQBOLLAR

Xolmirzayeva Shoxista Arziqul qizi

Toshkent davlat yuridik universiteti tayanch doktoranti

Annotatsiya
Ushbu maqolada Oʻzbekiston Respublikasining Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashish sohasidagi hamkorlik masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda BMT doirasida qabul qilingan asosiy xalqaro-huquqiy hujjatlar, xususan, 2000-yilgi Transmilliy uyushgan jinoyatchilikka qarshi konvensiya hamda 2018-yilgi Xavfsiz, tartibli va qonuniy migratsiya toʻgʻrisidagi global kelishuvning mazmun-mohiyati yoritilgan. Maqolada Oʻzbekistonning BMTning Xalqaro migratsiya tashkiloti (IOM), Taraqqiyot dasturi (UNDP) hamda Giyohvandlik va jinoyatchilikka qarshi kurashish boshqarmasi (UNODC) bilan olib borayotgan hamkorligi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha tahlil qilingan. Shuningdek, milliy qonunchilikni xalqaro standartlarga moslashtirish, migratsiya boshqaruvini raqamlashtirish, inson huquqlarini himoya qilish hamda mintaqaviy hamkorlikni kuchaytirish masalalariga eʼtibor qaratilgan. …
TERGOV VA SUD ORGANLARIDA KORRUPSIYAGA QARSHI KURASHISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN SAMARALI VOSITA SIFATIDA FOYDALANISH ISTIQBOLLARI: NAZARIY VA AMALIY JIHATLARI

Mirzayev Rahmatulla Ibodullayevich

Sh. Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Yuridik fakulteti Jinoyat huquqiy fanlar kafedrasi dotsenti, yuridik fanlar nomzodi

Annotatsiya
Ushbu maqolada tergov va sud organlarida korrupsiyaga qarshi kurashish jarayonida sun’iy intellektdan foydalanishning nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlari tahlil qilingan. Jinoyat-protsessual faoliyatdagi huquqiy diskresiya korrupsiyaviy xavflarni kuchaytirishi, sun’iy intellekt esa qaror qabul qilishda subyektivlikni kamaytirishi ko‘rsatib o‘tilgan. “Kuchsiz” va “kuchli” sun’iy intellekt modellari, reaktiv va proaktiv tizimlarning afzallik hamda cheklovlari ilmiy nuqtayi nazardan yoritilib, tergov jarayonida ACE kabi tizimlarning qo‘llanish tajribasi o‘rganilgan. …
INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH VA ENERGETIKA SOHASINI RAQAMLASHTIRISH – KORRUPSION OMILLARNI BARTARAF ETISH GAROVI

Sattarov Azim Saidovich

Oʻzbekiston Respublikasi Huquqni muhofaza qilish akademiyasi mustaqil izlanuvchisi

Annotatsiya
Ushbu maqolada innovatsion texnologiyalardan foydalanish va energetika sohasini raqamlashtirish orqali korrupsion xavflarni bartaraf etish omillari yoritilgan. Energiya servis xizmatlari bozorini shakllantirish va aholi uy-joylarining energiya samaradorligi oshirilishini ragʻbatlantirish korrupsiya omillarini bartaraf etish imkoniyatini yaratishda muhim ahamiyatga ega ekanligi hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar yordamida inson omillarini kamaytirish korrupsiya oʻchogʻini yakson qilish imkoniyatini kengaytirishi ilmiy asoslangan….
MUQOBIL VASIYLIK TIZIMIDA VOYAGA YETMAGANLARNING HUQUQIY SUBYEKTLIGI

Bekbo‘tayeva Lobar Shovkat qizi

Inson huquqlari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy markazi mustaqil izlanuvchisi, “SOS Oʻzbekiston Bolalar mahallalari” uyushmasining advokatsiya dasturlarini rivojlantirish boʻyicha maslahatchisi

Annotatsiya
Maqola Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligidagi muqobil vasiylik tizimida voyaga yetmaganlar huquqiy subyektligining nazariy-huquqiy tahliliga bagʻishlangan. Muallif huquq layoqati, muomala layoqati va delikt (javobgarlik) layoqatini oʻz ichiga olgan huquqiy subyektlikning tarkibi va mazmunini, shuningdek, qonuniy vakillarning roli, mulkiy huquqlar masalalari hamda xalqaro standartlar taʼsirini oʻrgangan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi voyaga yetmaganlarning huquqiy subyektligini gibrid konstruktiv tuzilma sifatida konseptuallashtirishda, shuningdek, qonuniy vakillarning huquqiy maqomi va funksiyalari bilan bogʻliq ichki ziddiyatlarni aniqlashda namoyon boʻladi….