maxsus son 2025

 Yurisprudensiya

Maxsus-son 2025-yil

Maqolalar bilan tanishib chiqish
PDF yuklash
RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA DAVLATNING MOLIYAVIY FUNKSIYASI RIVOJINING AYRIM NAZARIY-HUQUQIY MASALALARI

Axmedshayeva Mavlyuda Axatovna

Toshkent davlat yuridik universiteti Davlat va huquq nazariyasi kafedrasi professori, yuridik fanlar doktori

Annotatsiya
Mazkur maqolada davlatning muhim funksiyalaridan biri bo‘lgan moliyaviy funksiya, uning mazmun-mohiyati hamda bugungi raqamlashtirish jarayonida ushbu funksiyaning amalga oshirilishida yuz berayotgan o‘zgarishlar tahlil qilingan. Shuningdek, moliya funksiyasiga globallashuv jarayoni ko‘rsatayotgan ta’sir va uni amalga oshirish shakllari yangi ilmiy manbalar, amaldagi qonunchilik hamda O‘zbekiston moliyaviy sohasidagi voqeliklar asosida o‘rganilgan. …
BUDJET JARAYONIDA DAVLAT VA NODAVLAT ORGANLARINING ISHTIROKI

Yusupov Sardorbek Baxodirovich

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi mudiri, yuridik fanlar doktori, professor

Annotatsiya
Mazkur maqolada budjet mablag‘laridan foydalanish mexanizmini takomillashtirish masalalari yoritilgan bo‘lib, davlat iqtisodiyotini samarali boshqarish va ijtimoiy farovonlikni oshirishda muhim ahamiyat kasb etuvchi omillar tahlil qilingan. Jumladan, budjet jarayonida nodavlat organlarning ishtiroki budjet mablag‘larining oqilona va samarali sarflanishi nafaqat iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashi, balki korrupsiyani kamaytirish, davlatning ijtimoiy mas’uliyatini kuchaytirishda ham hal qiluvchi omil hisoblanishiga e’tibor qaratilgan. …
TADBIRKORLIK FAOLIYATI SOHASIDA DAVLATNING MOLIYAVIY SIYOSATI

Li Adik Aleksandrovich

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi professori, yuridik fanlar doktori

Annotatsiya
Maqolada tadbirkorlik faoliyati sohasidagi davlat moliyaviy siyosatining maqsadlari, vazifalari va vositalari huquqiy, institutsional hamda strategik jihatlariga eʼtibor qaratilgan holda tahlil qilingan. Ilmiy yondashuvlarni (funksional, makroiqtisodiy, ijtimoiy-iqtisodiy va integrativ) tizimlashtirish asosida zamonaviy tartibga solishda huquqiy aniqlik, meʼyoriy bashorat qilish imkoniyati va qarorlar qabul qilishda biznes hamda fuqarolik jamiyatining ishtirokini taʼminlash katta ahamiyat kasb etayotgani koʻrsatib oʻtilgan. Maqolada milliy amaliyotlarni AQSh, Germaniya, Fransiya va Yaponiya tajribalari bilan taqqoslash mantigʻi ochib berilgan. …
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA AHOLI BANDLIGINI MOLIYAVIY-HUQUQIY TARTIBGA SOLISH MASALALARI

Jurayev Sherzod Yuldashevich

Toshkent davlat yuridik universiteti Ma’muriy va moliya huquqi kafedrasi dotsenti, yuridik fanlar nomzodi

Annotatsiya
Maqolada Oʻzbekiston Respublikasida bandlikni tartibga solishning moliyaviy-huquqiy mexanizmlari tadqiq etilgan. “Aholi bandligi toʻgʻrisida”gi Qonun (2020-yil) hamda yangi Mehnat kodeksi (2023-yil)ning qabul qilinishi mehnat, ijtimoiy va maʼmuriy normalarni birlashtirish uchun me’yoriy asosni shakllantiradi. Biroq ushbu qoidalarni amalga oshirish ko‘p jihatdan moliyaviy-huquqiy vositalarga – subsidiyalar, grantlar, soliq imtiyozlari va ish beruvchilarga to‘lanadigan kompensatsiyalarga bogʻliq. Tadqiqotda milliy olimlarning fikrlari, jumladan, bandlikni moliyalashtirishga konstitutsiyaviy huquqlarni amalga oshirish vositasi sifatida qarash, maʼmuriy va moliyaviy huquq oʻrtasidagi ziddiyatlar, oʻzini oʻzi band qilganlarning huquqiy zaifligi, bandlik organlari qarorlari ustidan shikoyat qilishning rasmiy tabiati tahlil qilingan. …
OʻZBEKISTONDA OLIY TAʼLIM TASHKILOTLARI FAOLIYATINI TARTIBGA SOLUVCHI QONUNCHILIK BAZASINING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI

Gʻoziyev Kozimbek Jovlonbekovich

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi dotsenti v.b., yuridik fanlar boʻyicha falsafa doktori

Annotatsiya
Maqolada “budjet jarayoni” tushunchasi, uning mohiyati, xususiyatlari va bosqichlari tizimli tarzda tahlil qilinadi. Budjet jarayoni davlat moliyaviy boshqaruvi tizimida markaziy oʻrin tutishi, davlat resurslarini samarali taqsimlash va jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlarini qondirishda muhim rol oʻynashi taʼkidlanadi. Mazkur jarayonning xususiyatlari sifatida uning qonuniyligi, rejalashtirilganligi, tizimli va bosqichma-bosqich amalga oshirilishi koʻrsatib oʻtiladi. Maqolada budjet jarayonining asosiy bosqichlari – budjet rejalashtirish, ijro etish va nazorat qilish, shuningdek, budjetni tasdiqlash va konsolidatsiyalashgan budjetni shakllantirish jarayonlari batafsil yoritilgan …
“BUDJET JARAYONI” TUSHUNCHASI, UNING XUSUSIYATLARI VA BOSQICHLARI

Samigdjanov Fazliddin Rafkatovich

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi katta oʻqituvchisi, yuridik fanlar bo‘yicha falsafa doktori

Annotatsiya
Maqolada “budjet jarayoni” tushunchasi, uning mohiyati, xususiyatlari va bosqichlari tizimli tarzda tahlil qilinadi. Budjet jarayoni davlat moliyaviy boshqaruvi tizimida markaziy oʻrin tutishi, davlat resurslarini samarali taqsimlash va jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlarini qondirishda muhim rol oʻynashi taʼkidlanadi. Mazkur jarayonning xususiyatlari sifatida uning qonuniyligi, rejalashtirilganligi, tizimli va bosqichma-bosqich amalga oshirilishi koʻrsatib oʻtiladi. Maqolada budjet jarayonining asosiy bosqichlari – budjet rejalashtirish, ijro etish va nazorat qilish, shuningdek, budjetni tasdiqlash va konsolidatsiyalashgan budjetni shakllantirish jarayonlari batafsil yoritilgan. …
XALQARO STANDARTLAR VA ULARNING OʻZBEKISTON MOLIYAVIY TIZIMIGA INTEGRATSIYASI

Avezova Eleonora Paraxatovna

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi oʻqituvchisi, yuridik fanlar boʻyicha falsafa doktori

Annotatsiya
Maqolada global iqtisodiy oʻzgarishlar hamda integratsion jarayonlar kontekstida Oʻzbekiston Respublikasi moliyaviy tizimiga xalqaro standartlarni joriy etishning ilmiy-nazariy va amaliy jihatlari koʻrib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi milliy qonunchilik, moliyaviy institutlar va tartibga solish mexanizmlarini xalqaro meʼyorlar bilan uygʻunlashtirishning iqtisodiyotning barqaror rivojlanishiga va mamlakatning jahon moliya bozoridagi raqobatbardoshligini oshirishga taʼsirini kompleks ravishda aniqlashdan iborat. Mavzuning dolzarbligi xalqaro standartlarning shaffoflikni, hisobdorlikni va xorijiy investorlar ishonchini taʼminlashdagi oʻsib borayotgan roli, shuningdek, bank va moliya sektorlarining samaradorligini oshirish zarurati bilan belgilanadi. Oʻzbekiston iqtisodiyotini faol isloh qilish va liberallashtirish sharoitida milliy normativ-huquqiy baza hamda moliyaviy nazorat tizimini xalqaro talablar, ilgʻor amaliyotga muvofiqlashtirish alohida ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida qiyosiy va tizimli tahlil, normativ-huquqiy yondashuv, shuningdek, islohotlar dinamikasini baholashning statistik usullari va moliya sektori koʻrsatkichlarining miqdoriy usullari qoʻllandi. Ushbu kompleks yondashuv xalqaro standartlarni milliy amaliyotga joriy etishdagi asosiy tendensiyalar, qonuniyatlar va muammolarni aniqlash imkonini berdi. …
EKОLОGIYA SОHASIDA MAXSUS VAKОLATLI RESPUBLIKA IJRO ETUVCHI HOKIMIYAT ORGANLARI FAОLIYATINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI: PRINSIPLARI VA METODLARI

Axrorov Adxamjon Asrorkul oʻgʻli

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi mudiri oʻrinbosari, yuridik fanlar bo‘yicha falsafa doktori

Annotatsiya
Mazkur maqolada maxsus vakolatli respublika ijro etuvchi hokimiyat organlarining ekologiya sohasidagi faoliyatining ilmiy-nazariy jihatlari tahlil qilingan. Xususan, mahalliy va xorijiy huquqshunos olimlarning fikrlari asosida sohada davlat boshqaruvini amalga oshiruvchi maxsus vakolatli organlar faoliyatining asosiy prinsiplari, usullari hamda ularning oʻziga xos xususiyatlari yoritilgan. Davlat boshqaruvi organlari faoliyatining ushbu sohadagi asosiy prinsiplariga nisbatan huquqshunos olimlar oʻrtasida yagona yondashuvning mavjud emasligi asoslantirilgan. …
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA KRIPTOVALYUTA SOHASIDAGI FAOLIYATNI TARTIBGA SOLISH

Ganiyev Boxodir Rustam o‘g‘li

Toshkent davlat yuridik universiteti Ma’muriy va moliya huquqi kafedrasi o‘qituvchisi

Annotatsiya
Maqolada O‘zbekistonning kriptoaktivlar sohasidagi me’yoriy-huquqiy bazasi institutsional arxitektura (Istiqbolli loyihalar milliy agentligi), virtual aktivlar sohasida xizmat ko‘rsatuvchi provayderlarni litsenziyalash (VASP), shuningdek, nazorat tartib-taomillari va majburiy ijro choralariga e’tibor qaratgan holda tahlil qilingan. 2022-yildan boshlab maxsus huquqiy tartib shakllantirildi: Istiqbolli loyihalar milliy agentligi norma ijodkorligi va litsenziyalash vakolatlarini amalga oshiradi, kriptoaktivlar aylanmasi va mayningi esa ma’muriy ruxsat berish va nazorat qilish tartib-taomillariga bo‘ysundiriladi. Maqolada “protseduraviy” yondashuv (ma’muriy huquq qonuniy ommaviy aralashuv doirasi sifatida) va “moddiy” yondashuv (moliyaviy-iste’mol kafolatlari) taqqoslangan. …
AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDA KORPORATIV BOSHQARUVNING TUSHUNCHASI VA MOHIYATI HUQUQIY TOIFA SIFATIDA

Raxmonov Otabek Qo‘chqor o‘g‘li

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi o‘qituvchisi

Annotatsiya
shbu maqolada aksiyadorlik jamiyatlarida korporativ boshqaruv tushunchasi yuridik kategoriya sifatida tahlil qilinadi. Korporativ boshqaruvning nazariy asoslari, uning huquqiy tabiatini belgilaydigan omillar hamda O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida aks ettirilgan asosiy tamoyillar yoritib beriladi. Shuningdek, korporativ boshqaruvni samarali amalga oshirishning aksiyadorlar, kuzatuv kengashi, ijro organlari va manfaatdor shaxslar o‘rtasidagi huquqiy munosabatlar muvozanatini ta’minlashdagi o‘rni ko‘rsatib o‘tiladi. …
GERMANIYA VA OʻZBEKISTON XALQARO TIJORAT ARBITRAJLARIDA KORPORATIV NIZOLARNI HAL ETISH: QIYOSIY HUQUQIY TAHLIL

Jurayeva Asal Baxtiyevna

Toshkent davlat yuridik universiteti Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi oʻqituvchisi, Regensburg universiteti tadqiqotchisi

Abdiraximov Islomjon Ilxomjon o‘g‘li

Regensburg universiteti magistratura bosqichi talabasi

Annotatsiya
Germaniyada korporativ nizolarni hal qilishning ishonchli tizimi mavjud. Bugungi kunda mamlakatda xalqaro tijorat arbitraji va ichki arbitrajga boʻlinish yoʻq: tizim yagona meʼyoriy-huquqiy hujjat – Germaniya Fuqarolik protsessual kodeksining 10-kitobi (Zivilprozessordnung, ZPO) bilan tartibga solinadi. Oʻzbekiston hukumati xalqaro arbitraj koʻlamini kengaytirish boʻyicha katta saʼy-harakatlarni amalga oshirmoqda. 2018-yilda Toshkent xalqaro arbitraj instituti (TIAC) ​​Oʻzbekistonning ilk xalqaro arbitraj inshooti sifatida tashkil etilgan. …
BIOLOGIK XILMA-XILLIKNI MUHOFAZA QILISHNING EKOLOGIK-HUQUQIY ASOSLARI

Narzullayev Olim Xolmamatovich

Toshkent davlat yuridik universiteti professori, yuridik fanlar doktori

Annotatsiya
Ushbu maqola zamonaviy texnologiyalar va tartibga solish tizimlarini integratsiyalashga e’tibor qaratgan holda biologik xilma-xillikni saqlash sohasidagi huquqiy yechimlar va innovatsion yondashuvlarni tahlil qilishga bag‘ishlangan. Ekologik barqarorlikning asosi hisoblangan biologik xilma-xillik inson faoliyati tufayli misli ko‘rilmagan xavf ostida qolmoqda. Bu esa huquqiy va institutsional choralarni kuchaytirish zarurligini ko‘rsatmoqda. Tadqiqot milliy va xalqaro me’yoriy-huquqiy bazalarni o‘rganib, mavjud muammolarni aniqlaydi hamda ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar beradi. Maqolada bioxilma-xillikni saqlashda sun’iy intellekt, blokcheyn va masofaviy monitoring kabi innovatsion texnologiyalarning muhim o‘rni alohida ta’kidlanadi. Bu texnologiyalar monitoring, ma’lumotlarni to‘plash va atrof-muhitga oid qonunchilikni ta’minlash samaradorligini sezilarli darajada oshiradi. Biroq ularni amalda qo‘llash mustahkam huquqiy va moliyaviy baza hamda kengaytirilgan xalqaro hamkorlikni talab etadi. …